İğne Oyası Türleri

İğne oyası Osmanlı döneminde olduğu gibi günümüzde de aynı temel teknikleriyle (zürafa,üçgen ilmek, kare ilmek, piko(fiskil), çirtik) işlenmektedir.

Anadolu'nun hemen her yöresinde yapılan iğne oyaları; kullanılan araç, gereç, motif, renk, kompozisyon ve kullanım alanları bakımından farklılık göstermektedir.

1-Tane Oyalar: Zürafa üstüne, araları boş bırakılarak çeşitli şekillerde taban örülür. Buna kök de denilir. Bu motifler dal alını alır. Dallar dik, yatık, dağınık, simetrik, asimetrik olurlar. Yemenilere yapılır.

2-Sıra Oyalar ( Ulamalar ): Geometrik motifler, aralarında boşluk bırakılmadan birbirine bitişik bir sıra izleyerek oluşturulur. Başörtü ve mendile yapılır.

3-Dal Oyalar: Çeşitli çiçek ve yaprakların örülmesinden sonra bunlara tel saplar takılarak dallarına yapılır. Kullanılacak yere göre kompozisyon hazırlanır. Buket hazırlanabilir; panolarda süsleyici olarak kullanılabilir.

4-Motif Oyalar: Hotozlara, yakalara takılabilen ve motifleri ötekilerden büyük olması ile ayrılan; bundan başka dantel gibi birleştirip kullanılanları da vardır.

5-Ara Oyalar: Daha çok tek renk veya beyaz iplikle yapılır. Kumaş arasına geçirilir.

6-Kenar Oyalar: İnce bir sıradan oluşur ve daha çok gömlek yaka ve kol kenarlarına yapılır.

6.1 – Ulamalar: Kumaş kenarına veya herhangi bir kök üzerine iki boyutlu olarak motiflerin arasında boşluk bırakılmadan yan yana örülmesiyle oluşur.

6.2 – Yemeni Oyalar: Yemeni kenarlarına zürafa veya kök üzerine belirli aralıklarla iki veya üç boyutlu oyalar yapılır. Motiflerin arasındaki başlıklar daha küçük boyutlarda oyalarla doldurulur.

6.3 – Hotoz Oyalar: Hotoz kadın başlığıdır. Oyalar, başlığın kenarlarını süslemek için kumaş kenarına dikilmiş veya ayrıca üzerine tutturularak kullanılmıştır. Hotoz oyalarında, motifler diğer yemeni oyalarından daha büyüktür ve genellikle üç boyutlu motifler seçilmiştir.

7-Taç Oyalar: İğne oyası çiçekler ve yapraklar örüldükten sonra telden saplar takılır, üzerine iplikle sarılır. Bir baş çevresine yeterek tel etrafında toplanarak taç haline getirilir.

7.1 -Saksı Oyalar: Doğadaki saksı çiçeği görüntüsünde örülen yaprak ve çiçekler dal üzerinde birleştirilip telden saplar iplikle sarılarak tanzim yapılır.

7.2 -Kese Oyalar: Çeşitli eşyaları taşıma için hazırlanan keseler (saat, mühür, para, toprak, tütün v.s) iğne oyasıyla kesenin tümü örülerek yapılmaktadır. - İğne Oyası Türleri - ismek.ibb.gov.tr